JANKA PUSTA
TAJNI KAMP NA MAĐARSKOJ GRANICI
Politička emigracija, ustaška organizacija, mađarski pasoši, vojna obuka i mreža koja je godinama izazivala diplomatski sukob Beograda i Budimpešte
Postoje mesta koja su na karti gotovo neprimetna, ali koja u određenom istorijskom trenutku postanu tačka oko koje se ukrste politika, emigracija, obaveštajne službe, propaganda, policija i nasilje. Janka Pusta bila je jedno od takvih mesta.
Na prvi pogled, Janka Pusta bila je poljoprivredno imanje u Mađarskoj, nedaleko od jugoslovenske granice. Međutim, početkom tridesetih godina njeno ime počinje da se pojavljuje u diplomatskim notama Kraljevine Jugoslavije, policijskim izveštajima, sudskim predmetima i međunarodnoj raspravi pred Društvom naroda.
Jugoslovenska vlada tvrdila je da je Janka Pusta bila jedno od mesta na kojima su se okupljali pripadnici ustaške emigracije, da su ljudi tamo prolazili vojnu i terorističku obuku, da su sa tog prostora organizovani prelasci granice i da su pojedinci povezani sa kampom učestvovali u akcijama protiv Kraljevine Jugoslavije.
Mađarska vlada je takve optužbe odbacivala i nastojala da pokaže da nije organizovala niti podržavala terorističke aktivnosti protiv Jugoslavije.
Između te dve interpretacije ostao je čitav dosije: imena, datumi, pasoši, iskazi, policijske istrage, eksplozivne naprave, diplomatske note i sudski procesi.
Napomena o izvorima: Ovaj tekst prvenstveno rekonstruiše događaje na osnovu dokumentacije koju je Kraljevina Jugoslavija 1934. godine dostavila Društvu naroda. Tamo gde izvor iznosi tvrdnju jugoslovenske vlade, ona je tako i predstavljena. Mađarski odgovori i osporavanja ne smeju se automatski izjednačiti sa dokazom, ali se moraju prikazati kako bi se razumeo čitav spor.
1. Posle raspada Austrougarske
Da bi se razumela priča o Janka Pusti, potrebno je vratiti se nekoliko godina unazad, u vreme neposredno nakon Prvog svetskog rata.
Raspad Austrougarske doneo je potpuno novu političku kartu srednje Evrope. Nestala je država koja je decenijama povezivala različite narode i teritorije, a na njenim ruševinama nastale su nove države i promenjene su stare granice.
Jedna od novih država bila je Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, kasnije Kraljevina Jugoslavija.
Za deo političkih krugova koji nisu prihvatili novu državu, međutim, njen nastanak nije predstavljao završetak političkog pitanja. Naprotiv, počinje emigrantska aktivnost usmerena protiv nove države.
U jugoslovenskom dosijeu iz 1934. godine posebno mesto zauzimaju bivši oficiri Austrougarske vojske koji su nakon raspada Monarhije napustili Jugoslaviju ili se u nju nikada nisu vratili.
Jugoslovenska vlada je tvrdila da se aktivnosti pojedinih takvih ljudi protiv nove države mogu pratiti još od 1919. godine.
2. Zašto baš Mađarska?
Mađarska je posle Prvog svetskog rata imala sopstveni veliki problem sa novim granicama.
Trianonskim ugovorom izgubila je ogroman deo teritorije i stanovništva. Revizionizam je postao jedan od važnih elemenata mađarskog političkog života.
Jugoslovenska vlada je upravo u toj činjenici videla jednu od mogućih osnova za kasniju saradnju između pojedinih mađarskih krugova i hrvatske emigracije.
U dokumentaciji se pominju različita mađarska udruženja i tajne organizacije, među njima „Magyarok, Ébredjetek!“, „Nemzeti Munkavedelmi Tartalek“ i tajno društvo „Arpad Fiai“, sa svojom terorističkom sekcijom „Ifju Garda“.
Jugoslovenska interpretacija bila je da su određeni mađarski krugovi već ranije razvili infrastrukturu za ilegalno delovanje protiv susednih država.
Važno: Ovaj deo predstavlja način na koji je jugoslovenska vlada 1934. godine tumačila odnose između mađarskih revizionističkih organizacija i terorističkih grupa. Ne treba ga automatski čitati kao nezavisno utvrđenu činjenicu za svaki pojedinačni slučaj.
3. Prvi slučaj: Stanko Matković
Jedan od slučajeva koje je jugoslovenska vlada koristila kako bi pokazala da aktivnosti protiv Jugoslavije sa mađarske teritorije nisu počele tek osnivanjem Janka Puste bio je slučaj Stanka Matkovića.
Matković je bio bivši poručnik Austrougarske vojske. Nakon rata postao je jugoslovenski činovnik u Zagrebu, ali je zbog straha od posledica jednog krivičnog dela pobegao u Mađarsku.
Prema njegovom iskazu, ubrzo je stupio u mađarsku tajnu službu i stavljen pod komandu kapetana Balenovića.
U tom periodu, prema istom iskazu, organizacija „„Probudite se, Mađari!“ formirala je poseban odbor koji je trebalo da se bavi „oslobođenjem Hrvatske“. U radu tog odbora učestvovali su i mađarski oficiri.
Matković je naveo imena Metzger, Petrasz, Balenović, Lukas i Durić.
Slučaj iz 1922: Prema Matkovićevom iskazu, u aprilu 1922. godine dobio je zadatak da ode u Jugoslaviju i pokuša atentat na kralja Aleksandra tokom proslave njegovog venčanja. Uhapšen je po dolasku u Jugoslaviju i pred Zagrebačkim sudom osuđen na 15 godina zatvora.
Za jugoslovensku vladu ovaj slučaj je bio važan jer je pokazivao da je, prema njenom tumačenju, postojala organizovana aktivnost sa mađarske teritorije mnogo pre formiranja Janka Puste.
4. Major Klar i ljudi oko njega
U narednim godinama u dokumentaciji se više puta pojavljuje ime majora Klara.
Njegovo ime se pojavljuje u vezi sa ljudima koji su iz Jugoslavije dolazili u Mađarsku i tamo dobijali instrukcije.
Jedan od primera bio je Antun Herceg, koji je, prema jugoslovenskoj sudskoj dokumentaciji, poslat u Pečuj kod štampara Janoša Berte sa pismom Gustava Perčeca za majora Klara.
Berta je u dokumentaciji opisan kao veza između Klara i ljudi iz emigrantskog kruga.
Herceg je kod Berte proveo nekoliko dana, nakon čega je dobio pismo koje je trebalo da odnese Perčecu.
Time se u priči pojavljuje važna karika: Mađarska – Pečuj – Janoš Berta – major Klar – Perčec – emigrantska mreža.
5. Stefan Fehervari i novi navodi o obuci
Još jedan slučaj koji je jugoslovenska vlada navodila odnosio se na jugoslovenskog dezertera Stefana Fehervarija.
Nakon bekstva u Mađarsku, prema njegovoj izjavi jugoslovenskim vlastima, upućen je kod Janoša Berte u Pečuju.
Tamo je, prema istom iskazu, sreo majora Klara.
Jugoslovenska dokumentacija tvrdila je da je Fehervari od njega dobio instrukcije u vezi sa miniranjem mosta preko Save između Beograda i Zemuna.
Ovo je jedan od slučajeva koji je Beograd koristio kao dokaz da su pojedini mađarski službenici bili više od pasivnih posmatrača.
6. Andrija Tilman i susret sa Pavelićem
Slični navodi pojavljuju se i u slučaju Andrije Tilmana i dvojice njegovih saradnika, uhapšenih 1930. godine.
Prema njihovim iskazima, bili su upućeni kod Janoša Berte, koji je bio predstavljen kao desna ruka majora Klara.
Tamo su, prema navodu iz dokumenta, dobijali instrukcije u vezi sa rukovanjem eksplozivnim materijalom.
Još zanimljiviji deo iskaza odnosi se na susret Tilmana sa Antom Pavelićem, koji je tada već bio jedan od najvažnijih ljudi u ustaškom emigrantskom krugu.
Ovaj slučaj pokazuje da je mreža kontakata postojala pre nego što je Janka Pusta postala centralna tačka u jugoslovenskim diplomatskim optužbama.
7. Gustav Perčec
U ovoj priči ime koje se najčešće vraća jeste Gustav Perčec.
On je bio jedan od ključnih ljudi hrvatske emigrantske organizacije u Mađarskoj. Njegovo ime pojavljuje se u više slučajeva, u vezi sa ljudima koji su dolazili u Mađarsku, propagandom i organizovanjem aktivnosti.
Posebno je važno pitanje njegovog identiteta.
U dokumentima se pojavljuje i kao Emil Horvat.
Upravo ime Emil Horvat pojavljuje se u vezi sa Janka Pustom.
Dokumentarni trag: U mađarskom spisku iz novembra 1934. godine navodi se Emil Horvat u vezi sa Janka Pustom, uz napomenu da je identičan sa Gustavom Perčecom.
Ovaj detalj je posebno značajan zato što identitet nije potvrđen samo u jugoslovenskom opisu, već se isto ime pojavljuje i u mađarskoj administrativnoj dokumentaciji.
8. Janka Pusta
Tokom početka tridesetih godina priča dobija svoju centralnu lokaciju.
Janka Pusta.
Prema jugoslovenskoj dokumentaciji, ljudi povezani sa ustaškom emigracijom tamo su organizovali kamp u kojem su se okupljali, obučavali i pripremali za dalje aktivnosti.
Njegova lokacija bila je važna. Nalazio se na mađarskoj teritoriji, ali dovoljno blizu Jugoslavije da je prelazak granice bio moguć.
U dokumentima se zato Janka Pusta pojavljuje kao mesto koje povezuje više različitih aktivnosti: smeštaj, organizaciju, obuku, propagandu, regrutovanje i kretanje ljudi.
9. Ko su bili ljudi na Janka Pusti?
Jugoslovenski dokument iz 1934. godine pokušava da klasifikuje ljude koji su se nalazili u terorističkim grupama na mađarskoj teritoriji.
Prema toj klasifikaciji, postojalo je pet glavnih grupa:
- Bivši oficiri Austrougarske vojske koji nisu prihvatili novu političku situaciju.
- Ljudi sa kriminalnom prošlošću koji su se uključivali u organizaciju.
- Radnici iz emigrantskih kolonija u Belgiji, Južnoj Americi i drugim zemljama.
- Siromašni i nezaposleni ljudi iz pograničnih krajeva kojima je obećavan posao u Mađarskoj.
- Pripadnici VMRO, koji su prema jugoslovenskom izvoru imali ulogu instruktora i saradnika.
Ova klasifikacija je važna jer pokazuje da jugoslovenska vlada nije predstavljala grupu kao homogenu. Naprotiv, opisivala ju je kao spoj različitih ljudi koje je povezivala ista organizaciona mreža.
10. Bivši oficiri
Prvu grupu činili su bivši oficiri Austrougarske vojske.
U dokumentu se među njima pominju general Sarkotić, pukovnik Ivan Perčević, potpukovnik Stevo Dujic, major Štipetić, major Josip Metzger, kapetan Balenović i kapetan Emil Lahovski.
Jugoslovenska vlada ih je opisivala kao svojevrsni kadar koji je imao vojno iskustvo i mogao da posluži za organizovanje i obuku novih ljudi.
Posebno mesto zauzima Emil Lahovski, koji se u dokumentu pominje i kao instruktor u Janka Pusti.
11. Ljudi sa kriminalnom prošlošću
Drugu kategoriju činili su ljudi koje je jugoslovenska vlada opisivala kao kriminalce.
Među njima se navode Josip Balenović, Emil Lahovski, Mijo Seletković, Zvonimir Pospišil i drugi.
Posebno je značajan Pospišil, koji će se kasnije pojaviti u dokumentaciji povezanoj sa Marseljskim atentatom.
Jugoslovenski dokument navodi da je pre odlaska u Mađarsku bio osuđen na smrt zbog ubistva.
U istom delu dokumenta pojavljuje se i Vlado Georgijev-Černozemski, odnosno Veljko Kerin, bugarski državljanin koji će 1934. godine izvršiti atentat u Marselju.
Jugoslovenska vlada ga je opisivala kao jednog od najopasnijih kriminalaca i revolucionarnih atentatora svog vremena, navodeći njegove ranije sukobe i presude u Bugarskoj.
Napomena: U ovom Tomu ne ulazimo još u rekonstrukciju Marseljskog atentata. Černozemskog ovde navodimo zato što se njegovo ime već nalazi u dokumentu koji opisuje strukturu ljudi povezanih sa kampovima u Mađarskoj.
12. Regrutovanje u Belgiji i Južnoj Americi
Treću grupu činili su ljudi iz jugoslovenskih emigrantskih kolonija.
U dokumentu se navodi da su agenti ustaške organizacije, među kojima Branimir Jelić i Stjepan Perić, obilazili radničke kolonije u Belgiji i Južnoj Americi.
Velika ekonomska kriza početkom tridesetih godina stvorila je ogromnu bazu ljudi bez sigurnog zaposlenja.
Prema jugoslovenskom izvoru, pojedincima su nuđeni posao, zarada i bolji život.
Međutim, nakon dolaska u Mađarsku, neki su shvatili da su dovedeni u organizovani kamp.
Jugoslovenska vlada tvrdila je da su pojedini ljudi tada ostajali bez dokumenata i novca i da nisu mogli jednostavno da odu.
13. Ljudi koji su pobegli iz Janka Puste
Uprkos tome, pojedini ljudi uspeli su da napuste kamp i vrate se u Jugoslaviju.
- Dragutin Sikirica — vratio se 9. maja 1932. godine.
- Ivan Mraz — vratio se 4. decembra 1932. godine.
- Marjan Mađerić — vratio se 13. decembra 1932. godine.
Njihovi povratci bili su veoma važni za jugoslovenske vlasti jer su omogućavali da se informacije o unutrašnjosti kampa prikupljaju direktno od ljudi koji su tamo boravili.
14. VMRO i ustaška emigracija
Četvrti važan element bila je veza sa makedonskom revolucionarnom organizacijom, poznatom kao VMRO.
Prema jugoslovenskom dokumentu, u aprilu 1929. godine sklopljen je sporazum o međusobnoj pomoći između vodećih ljudi ustaške emigracije i predstavnika makedonske organizacije.
U tom sporazumu posebno je važna ideja da ljudi sa iskustvom u revolucionarnim i terorističkim metodama posluže kao instruktori novim ustaškim članovima.
Kao ljudi povezani sa ovom saradnjom navode se Dimitri Avramov, Kiril Drangov i Gligor Milčinov.
Jugoslovenska vlada je tvrdila da su pojedinci iz VMRO upućivani u kampove u Mađarskoj upravo radi obuke.
Ova veza je bila važna jer pokazuje da se organizaciona mreža nije razvijala izolovano.
15. Propaganda
Organizacija nije počivala samo na ljudima, obuci i ilegalnim akcijama.
Postojala je i propaganda.
U dokumentaciji se navode listovi „Grič“, „Ustaša“ i „Nezavisna Hrvatska Država“.
Jugoslovenska vlada je tvrdila da su primerci ovih publikacija unošeni u pogranični pojas Jugoslavije.
Prema njenoj interpretaciji, sadržaj tih publikacija predstavljao je otvoreno pozivanje na nasilje protiv kralja Aleksandra i jugoslovenskih državnih organa.
Propaganda je tako predstavljala drugi front: dok su pojedinci prelazili granicu, organizacija je istovremeno pokušavala da utiče na političko raspoloženje unutar Jugoslavije.
16. Uniforme i vojne vežbe
Jedan od argumenata koje je Beograd izneo protiv Budimpešte odnosio se na uniforme.
Prema jugoslovenskom dokumentu, pripadnici ustaške organizacije nosili su uniforme vojnog tipa, posebno tokom vojnih vežbi na Janka Pusti.
Jugoslovenska vlada je postavila pitanje koje je trebalo da bude jednostavno:
Ako su ljudi na jednom poljoprivrednom imanju nosili vojne uniforme i izvodili vojne vežbe, kako je moguće da lokalne vlasti nisu znale šta se tamo događa?
To pitanje postalo je jedno od centralnih pitanja kasnijeg diplomatskog spora.
17. Ustaški kovani novac
Jedan od najneobičnijih detalja u dokumentu odnosi se na posebno kovani novac.
Jugoslovenska vlada tvrdila je da je organizacija imala sopstvene kovanice koje su cirkulisale među članovima.
Na jednoj strani nalazio se natpis „Za Nezavisnu Hrvatsku Državu“, dok je na drugoj strani bio monogram organizacije sa simbolom ručne bombe.
Prema mišljenju jugoslovenskih stručnjaka, zasnovanom na tehničkim karakteristikama, kovanice su mogle biti izrađene u Mađarskoj državnoj kovnici u Budimpešti.
Važna preciznost: Izvor potvrđuje da je jugoslovenska strana posedovala i priložila primerak ovih kovanica i iznosi tvrdnju o njihovom mogućem poreklu iz mađarske kovnice. To nije isto što i nezavisno dokazan nalog mađarske države za njihovu izradu. Takođe, iz ovog izvora ne treba izvesti tvrdnju da su kovanice bile „zvanični novac Janka Puste“.
18. Šta su mađarske vlasti znale?
Ovo pitanje postalo je jedno od najvažnijih u diplomatskom sporu.
Jugoslovenska vlada je tvrdila da mađarske vlasti nisu mogle da budu neinformisane o aktivnostima ljudi koji su se nalazili na njihovoj teritoriji.
Kao argument navodila je vojne uniforme, javnu aktivnost ustaške organizacije, propagandne publikacije, vojne vežbe i kretanje ljudi.
Još značajnije bilo je to što je mađarski ministar spoljnih poslova u jednoj noti iz aprila 1934. godine priznao da su se određeni incidenti mogli dogoditi zato što su mađarski službenici bili „prevareni“ od strane kriminalaca.
Jugoslovenska strana je upravo ovaj navod koristila kao argument da mađarska vlada nije mogla da tvrdi da ništa nije znala.
Mađarski predstavnik pri Društvu naroda, Tibor Eckhardt, međutim, kasnije je govorio o ljudima na Janka Pusti kao o hrvatskim seljacima koji su se bavili radom i živeli od svog rada.
Beograd je takvu predstavu smatrao neverodostojnom.
19. Policija oko Janka Puste
Jugoslovenska vlada nije tvrdila samo da su mađarske vlasti znale za kamp.
Tvrdila je i da su pojedini mađarski organi aktivno pomagali u njegovom funkcionisanju.
Prema dokumentu, mađarski žandarmi nadzirali su prilaze kampu i sprečavali neželjene osobe da mu se približe.
Nakon Marseljskog atentata, strani novinari koji su pokušali da posete Janka Pustu navodno su naišli na lokalno stanovništvo koje je bilo uplašeno i koje je, prema jugoslovenskom izveštaju, prethodno bilo pripremljeno za razgovor sa novinarima.
Ovaj detalj je važan, ali ga ponovo treba čitati kao deo jugoslovenske optužnice.
20. Pobuna na Janka Pusti
Decembra 1931. godine u kampu je izbila ozbiljna pobuna.
Povod je, prema dokumentu, bio nezadovoljstvo načinom na koji je Perčec živeo u odnosu na strogu disciplinu kojoj su bili podvrgnuti ostali ljudi.
Kapetan Seletković, jedan od instruktora, pozvao je majora Klara.
Klar je došao na Janka Pustu, ali njegova intervencija nije odmah rešila problem.
Zatim je iz Beča doveden Ivan Perčević.
Ni njegov dolazak nije odmah smirio pobunjenike.
Na kraju je intervenisala mađarska policija.
Decembar 1931: Prema jugoslovenskom dokumentu, deo pobunjenih ljudi je izbačen iz kampa, deo poslat u Debrecin, dok su neki poslati u inostranstvo. Nekoliko žandarma je određeno da štiti Perčeca od pobunjenih članova.
Za Beograd je ovaj događaj bio posebno važan jer je pokazivao da se u neposrednoj blizini kampa pojavljuju mađarski policijski organi.
21. Ljudi bez izlaza
Jugoslovenski dokument posebno opisuje položaj ljudi koji su se razočarali nakon dolaska u kamp.
Ako nisu imali novac ili identifikacione dokumente, njihov izlazak nije bio jednostavan.
Prema navodima jugoslovenske vlade, bili su pod nadzorom rukovodstva kampa, ali i mađarske policije.
Uprkos tome, neki su odlučili da rizikuju i vrate se u Jugoslaviju.
Njihova svedočenja kasnije su postala jedan od važnih delova jugoslovenskog dosijea.
22. Jelka Podgorelec
Među ljudima čije su izjave dospele u diplomatsku dokumentaciju posebno mesto zauzima Jelka Podgorelec.
Njene izjave iz 1933. godine korišćene su kao deo materijala koji je jugoslovenska Legacija u Budimpešti dostavljala mađarskim vlastima.
Ona je poznavala ljude iz Perčecovog kruga i davala informacije o organizaciji.
Mađarska strana je, međutim, osporavala pouzdanost pojedinih svedoka.
Kako čitati svedočenja? Iskaz osobe koja je napustila organizaciju predstavlja važan istorijski izvor, ali sam po sebi ne mora dokazivati svaku pojedinačnu tvrdnju koju ta osoba iznese. Zato je najbolje upoređivati ga sa drugim dokumentima, administrativnim evidencijama i sudskim predmetima.
23. Mađarski pasoši
Jedan od najzanimljivijih delova jugoslovenskog dosijea jeste posebno poglavlje o mađarskim pasošima i putnim ispravama.
Jugoslovenska vlada tvrdila je da je veliki broj ljudi povezanih sa terorističkom organizacijom dobijao mađarske putne isprave, uključujući i dokumente izdate pod lažnim imenima.
- Dimitrije Salev — mađarska putna isprava iz 1930. godine.
- Gligorije Atanasov — slična mađarska isprava iz 1930. godine.
- Branimir Jelić — mađarska putna isprava izdata pod njegovim pravim imenom.
- Stjepan Perić — mađarski pasoš izdat 23. juna 1934. godine.
- Andrija Artuković — dokument pod imenom Ivan Arnault, kao i drugi mađarski pasoš.
- Josif Miljković — mađarska putna isprava iz 1932. godine.
Dokument zatim navodi i nekoliko ljudi koji su putovali pod lažnim imenima.
- Petar Oreb — Benedikt Emil.
- Ivan Herencic — Kren Janos.
- Antun Črvić — Alfred Klein.
- Gustav Perčec — više različitih identiteta.
Za jugoslovenske vlasti, ovo je predstavljalo dokaz da mreža nije bila ograničena na jednu lokaciju. Ljudi su mogli da putuju iz Mađarske u druge evropske države i da koriste različite identitete.
24. Od Janka Puste do granice
Kako se broj ljudi i aktivnosti povećavao, granica između Mađarske i Jugoslavije postajala je sve važnija.
Jugoslovenske vlasti su beležile pokušaje ilegalnog prelaska, krijumčarenje oružja i kontakte ljudi koji su dolazili iz Mađarske.
U nekim slučajevima dolazilo je i do oružanih sukoba sa jugoslovenskim organima.
Za Beograd, to je bio dokaz da se ono što se događalo na mađarskoj teritoriji više ne može posmatrati kao čisto unutrašnja stvar Mađarske.
25. Od granice do Koprivnice
Tokom 1933. godine jedan događaj će posebno promeniti karakter cele priče.
Koprivnica.
Dana 30. jula 1933. godine u policijskoj centrali u Koprivnici eksplodirala je eksplozivna naprava.
Jedan jugoslovenski policajac je poginuo, a dvojica su teško ranjena.
Istraga je dovela do Edea Premeca, ali i do ljudi čija su imena već bila poznata jugoslovenskim vlastima.
Među njima je bio Mijo Kralj.
Janka Pusta više nije bila samo emigrantski kamp
Do ove tačke priča je od političke emigracije stigla do organizovanog kampa, vojnih vežbi, različitih identiteta, mađarskih pasoša, veza sa VMRO, unutrašnjih sukoba i konkretnih slučajeva na jugoslovenskoj teritoriji.
Ali najvažniji deo tek tek dolazi.
Koprivnički slučaj dovešće do Premeca, Mije Kralja, Zvonimira Pospišila i velikog pitanja: da li je mađarska država zaista učinila dovoljno da spreči aktivnosti ljudi koji su delovali sa njene teritorije?
Ubrzo će uslediti Kapošvarski proces, diplomatska borba između Beograda i Budimpešte, pitanje tridesetak revolvera u kancelariji Premecovog advokata, novi pokušaji prelaska granice, a zatim i događaj koji će Janka Pustu izvući iz jugoslovensko-mađarskog sukoba i pretvoriti je u evropsko pitanje.
TOM II: KOPRIVNICA, KAPOŠVAR I PUT PREMA MARSELJU
U drugom tomu pratimo šta se dogodilo nakon eksplozije u Koprivnici, ko je bio Ede Premec, zašto je Beograd bio nezadovoljan mađarskim sudskim procesom, kako se u dokumentima ponovo pojavljuje Janka Pusta i kako se tragovi ove mreže približavaju događajima iz oktobra 1934. godine.
Коментари
Постави коментар